BYT

filozoficzne pojęcie oznaczające "to, co jest", "wszystko, co jest" (zwł. w klasycznej metafizyce), "wszystko, cokolwiek istnieje", istnienie, bycie (zwł. w filozofii współcz.); gł. temat metafizyki; obejmuje każdą poszczególną rzecz, człowieka, jego świat wewn. i zewn., relacje z innymi, ogół przedmiotów, miejsc, czasów, jakości, kategorii, rzeczywistość realną lub ogół wszelkich rzeczywistości; w zasadzie ścisłej definicji nie da się ustalić, w zależności bowiem od przyjętego stanowiska filoz. pojęcie b. obejmować może całkowicie różne zakresy; najogólniej wyróżnia się 3 podstawowe koncepcje b.: monizm, dualizm i pluralizm metafizyczny; wg. systemów monistycznych istnieje tylko jedna rzeczywistość: materialna (np. koncepcja marksistowska) lub duchowa (np. u Hegla); wg dualizmu b. wszechświata sprowadza się do istnienia dwóch podstawowych składników: ducha i materii (np. u Kartezjusza substancji nieskończonej i skończonej), a w odniesieniu do natury ludzkiej - dualizm duszy i ciała (u Kartezjusza substancji myślącej i rozciągłej); wedle pluralizmu substancji jest nieskończenie wiele, przy czym mogą mieć charakter niematerialny (monady u Leibniza) lub materialny (istnienia poszczególne u St.I. Witkiewicza); do najważniejszych koncepcji b. w historii filozofii należą systemy: jońskich filozofów przyrody (b. stanowią żywioły, praprzyczyny wszelkich rzeczy - np. dla Talesa z Miletu woda), Parmenidesa (b. jest tym, co niezmienne), Heraklita (b. jest tym, co ruchome), Demokryta (b. składa się z atomów), Platona (b. to świat idei), Arystotelesa (b. to forma i materia), św. Augustyna (b. jest tym, co trwa wiecznie), św. Tomasza (b. jest tym, co realnie istnieje), Kartezjusza, Leibniza, Hegla, marksistowski, fenomenologiczny (b. ma charakter intencjonalny), egzystencjalny (Heideggerowskie Dasein).

Reklama

Powiązane hasła:

FORMA, ABSOLUT, JONI, SUBSTANCJA, AKCYDENS, PLATON, NIEBYT, BÓG, NICOŚĆ, FILOZOFIA

Podobne hasła:

  • byt, racja bytu, nauka o bycie;...
  • BYT, SYNONIM: życie, egzystencja,...
  • BYT SPOŁECZNY, pojęcie filozofii ,...

Encyklopedia Internautica

Reklama

Reklama

Reklama